Moskwa od wewnątrz. Amor Towles “Dżentelmen w Moskwie”

Czarowi literatury rosyjskiej mało kto może się oprzeć. Amor Towles jednak udowadnia, że nie trzeba być Rosjaninem, aby pięknie i czule pisać o Rosji i jej mieszkańcach. Akcja powieści rozgrywa się w Moskwie, a głównym bohaterem jest tytułowy “dżentelmen”. “Dżentelmen w Moskwie” nie poprowadzi nas jednak ulicami stolicy, pokazując zabytki i odkrywając tajemnice miasta. Dżentelmen jest zamknięty… w hotelu.

Proces

Powieść opowiada o hrabim Aleksandrze Iljiczu Rostowskim, który został skazany w roku 1922 na areszt domowy, a w zasadzie hotelowy. Uchodził za osobę towarzyską i oczytaną, był członkiem Jockey Clubu, mistrzem ceremonii łowieckiej. Znał się na grach towarzyskich i manierach. Kochał literaturę, dobre jedzenie i wino. Pięknie władał myślą i mową, miał wieść równie piękne życia, ale jak za działaniem magicznej różdżki, z dnia na dzień decyzją sądu zostaje zamknięty na 30 lat… w okazałym moskiewskim hotelu. Dlaczego bolszewicy nie zesłali go w głąb Rosji? Albo nie skazali na śmierć? Tak niski wyrok hrabia zawdzięczał jednemu rewolucyjnemu wierszowi, który stworzył w młodości. Władza uznała, że jest to okoliczność łagodząca. Dlaczego tak się stało? Bolszewicy w ekspresowym tempie zastępowali wszelkie “jaśniepaństwo” – „towarzyszami”, niszczyli ślady tradycji na rzecz na rzecz budowania „postępu”. Ofiarą takich bestialskich działań był hrabia. I chociaż spotkała go taka tragedia, traci majątek i wolność, to… pozostaje taki sam. Dobry.

Więzienie

Jak udało się hrabiemu przeżyć tyle lat w zamknięciu? Przede wszystkim starał się żyć tak, jak go wychowano – z godnością. Starał się cieszyć tym, co dał mu los. A dał właściwie sporo. Ten ogromny hotel miał mnóstwo pokoi, schodów, recepcję i restaurację. Ale przede wszystkim miał pracowników i licznych gości, którymi trzeba się zająć i z którymi można nawiązać znajomość. W labiryncie korytarzy i kondygnacji odtwarzał życie znane z zewnątrz na tyle, na ile pozwalają warunki. W jego otoczeniu pojawiają się przyjaciele, tacy jak kucharz Emil czy szwaczka Marina. Nawiązuje romans z piękną aktorką Anną, a w jego otoczeniu pojawia się nawet… dziecko – Nina, samotna dziewczynka, z którą los zwiąże go na całe życie. Obok satysfakcjonującego życia osobistego, ma też poukładane życie zawodowe.

Za murami

Za murami Metropolu dziejowa zawierucha trwa w najlepsze. Akcja książki rozgrywa się w latach 1922-1954. W tym czasie Rosja zmienia się z carskiej w radziecką. A przemiany te Rostow może obserwować jedynie z okna hotelowego, chociaż bywa i tak, że nieprzyjemne znaki rewolucji docierają i do hotelowych, luksusowych wnętrz. Na temat zmian, aresztowań, prześladowań rozmawiają hotelowi goście. Niektórzy też przychodzą do Rostowa po porady. Bo hotel i hrabia trwają niewzruszeni, podczas gdy ludźmi na zewnątrz targają i emocje, i wiatr zmian. W tak chaotycznym, groźnym świecie może okazać się, że zabranie hrabiemu wolności było jednocześnie ocaleniem mu życia.

Książka zdjęcie utworzone przez jcomp - pl.freepik.com